AstroN
 
ASTRO-MITOLOGJI
AstroN  
  Mirë se vini në ASTRO-MITOLOGJI
  Fakulteti i Studimeve Astrologjike
  Horoskopi në vargje
  Aforizma astrologjike
  ASTROLOGJIA
  HISTORIA E ASTROLOGJISË
  E ëma dhe e bija
  NDARJA E ZODIAKUT
  12 SHENJAT ZODIAKALE
  HOROSKOPI
  HARTA QIELLORE E LINDJES
  ASHENDENTI – SHENJA NË NGRITJE
  Bukuria fizike
  SHTËPITË ZODIAKALE
  FAZAT E HËNËS
  Dielli në astrologji dhe astronomi
  NDIKIMI I PLANETËVE
  Efemeridet dhe Retrogradët
  ASPEKTET PLANETARE
  Parashikimi i vitit 2019 sipas Jupiterit
  ASTRO-EROTIKA
  SINASTRIA
  VENUSI - AFRODITA
  Divorci dhe Tradhëtia
  TRANZITET PLANETARE
  REVOLUCIONI DIELLOR
  Mespikat
  ASTRO-MJEKËSIA
  Vdekja dhe aksidentet
  ASTROLOGJI TË TJERA
  ASTROLOGJIA INDIANE
  HOROSKOPI KINEZ
  ASTROLOGËT DHE KONTRIBUESIT
  Fjalor astrologjik
  KALENDARI
  Kalendari Pagan Helen
  DITËT E JAVËS
  Llogaritja e orës
  Festat pagane
  ASTRO-MITOLOGJI
  Apolloni - hyjnia e Diellit
  MITOLOGJIA GREKE
  ZEUSI - Mbreti i perëndive
  Mitologjia ilire
  Kokino - Observatori ilir
  Brigët dhe Frigjia
  PERËNDESHAT MITOLOGJIKE
  Kurorat me gjethe
  Trëndafili dhe lulet
  Ulliri në kulturën e lashtë greke
  Simbolizmi i kalit
  Shqiponja dhe përkrenarja e Skëndërbeut
  Sirenat
  TEMPUJ DHE FALTORE
  Delfi - Orakulli më i famshëm
  Parimet Delfike
  Orfeu
  KUPTIMI I EMRAVE
  KULTI I DIELLIT
  => Dielli i Pamposhtur (Sol Invictus)
  => Dielli në mitologji
  => AURELIANO - themelues i kultit diellor
  => Perëndia-Diell i Egjiptit
  => Hyjnitë Diellore
  => Joga diellore
  => Gjeli - simbol i Diellit
  Dita e Verës - festa e Diellit
  Syri që sheh gjithçka
  ASTRO-TEOLOGJIA
  Fjala "Amen"
  Shpirti
  NUMEROLOGJIA
  METODA TË NDRYSHME PARASHIKIMI
  Orakulli kinez
  Leximi i dorës - Kiromancia
  Domethënia e lemzës dhe oreve fikse
  Zaret e dashurisë
  Domethënia e ngjyrave
  Tipi i mashkullit që ju pëlqen
  GJUMI DHE ËNDRRAT
  KARRIERA DHE PROFESIONI
  Vendet dhe Udhëtimet
  HISTORI ANTIKE
  Shkrimet e para
  HISTORI GJUHE
  Libra astrologjikë
  Më kontaktoni
  Fito para online
AstroN
Perëndia-Diell i Egjiptit

Ra & Aten,  Perëndia-Diell i Egjiptit


Ra apo Re ishte perëndia-Diell egjiptian, i cili, ashtu si dielli i përditshëm, merrte pamje të ndryshme. Dielli që lind ishte Khepri, Dielli i mëngjesit quhej Re-Horakhti apo Re-Horemakhet,  dhe Dielli i mesditës ishte Ateni, dhe Dielli që perëndon quhej Amen (Amon). Adhurimi i perëndisë Ra u bë i njohur nga mesi i Mbretërisë së Vjetër. Nga dinastia e pestë e në vazhdim, mbretërit mbanin titullin “Bir i perëndisë Ra”.

Ra krijoi veten dhe njerëzimin. Qendra për të adhuruar këtë perëndi ishte Heliopoli (Qyteti i Diellit) ku ai ishte kryetari i Eneadës së Madhe.

I njohur gjithashtu si: Ra, Re, Amun, Amon, Amen, Amen-Re, Amon-Ra.

Në Egjipt gjatë Mbretërisë së Re, kulti i perëndisë Diell Ra u bë gjithnjë e më shumë i rëndësishëm derisa u zhvillua në monoteizmin e papërkulur të faraonit Akhenaten (Amenhotep IV, 1364 – 1347 pr.e.s). Sipas kultit, Ra krijoi veten nga një pirg dheu fillestar në formën e një piramide dhe më pas krijoi të gjithë perënditë e tjerë. Pra, Ra nuk ishte vetëm perëndia Diell, ai ishte gjithashtu universi, që ka krijuar vetveten nga vetja. Ra thërritej si Aten apo Disku i Madh që ndriçonte botën e të gjallëve dhe të vdekurve.

Efekti i këtyre doktrinave mund të shihet në adhurimin e Diellit të faraonit Akhenaten, i cili u bë një monoteist i papërkulur, më përpara ky mbante emrin Amenhotep (që ka kuptimin “Ameni qoftë i kënaqur”).

Akhenaten e bëri Atenin perëndinë supreme të shtetit, simbol i të cilit ishte një disk me rreze ku secila prej tyre përfundon me një dorë që shërben. Perënditë e tjera u shfuqizuan, imazhet e tyre u shkatërruan, emrat e tyre u fshinë, tempujt e tyre u braktisën, dhe të ardhurat e tyre u konfiskuan. Pra fjala perëndi në numrin shumës u zhduk. Diku nga viti i pestë apo i gjashtë i mbretërimit të tij, Akhenateni e zhvendosi kryeqytetin e tij në një qytet tjetër të quajtur Akhetaten (sot Amarna). Në atë kohë, faraoni, i njohur më parë si Amenhotep IV, adoptoi emrin Akhenaten (që ka kuptimin “në shërbim të Atenit”). Gruaja e tij, Mbretëresha Nefertiti, ndante me të të njëjtin besim.

Idetë fetare të Akhenatenit nuk mbijetuan pas vdekjes së tij. Idetë e tij u braktisën pjesërisht për shkak të dështimit ekonomik që erdhi në fund të mbretërimit të tij.

Për të rikthyer gjendjen morale të kombit, pasardhësi i Akhenatenit, Tutankhamen, qetësoi perënditë e fyer zemërimi i të cilëve do të kishte dëmtuar gjithë veprimtaritë njerëzore. Tempujt u pastruan dhe u riparuan, u krijuan imazhe të reja, u caktuan priftërinjtë, dhe u dhanë ndihma për ringritjen financiare. Qyteti i ri i Akhenatenit u braktis në rërën e shkretëtirës.

Ateni nuk ishte një zot i ri por një aspekt i fshehtë (i paqartë) i perëndisë Diell që adhurohej që nga fillimet e Mbretërisë së vjetër.

"Aten" ishte emri tradicional për vetë diskun diellor prandaj emri i perëndisë përkthehet shpesh “Ateni”. Për shembull, në tekstet e qivureve (arkivoleve) të Mbretërisë së Mesme fjala “Aten” përfaqëson diskun diellor, dhe në ‘Historinë e Sinuhes’ (edhe kjo nga Mbretëria e Mesme) Amenemhat I përshkruhet duke u ngjitur në qiell dhe duke u bashkuar me Atenin, krijuesin e tij. Gjatë Mbretërisë së Re, Ateni konsiderohej një aspekt i hyjnisë së përbërë nga Ra-Amen-Horus. Ra përfaqësonte Diellin e ditës, Amen përfaqësonte Diellin e Nëntokës, dhe Horus përfaqësonte Diellin gjatë lindjes. Akhenateni e shpalli “Atenin” (vet Diellin e dukshëm) të vetmin perëndi, duke marrë një adhurim më të madh. Për shkak të disa cilësive natyraliste të disa veprave të artit, disa sugjerojnë që kjo fe bazohej në vrojtimet shkencore që energjia e Diellit është burimi themelor i jetës në tokë.

Në fazat e tij të hershme Atenizmi përshkruhet më shumë si një fe henoteiste (një fe që i përkushtohet vetëm një perëndie ndërsa njeh dhe ekzistencën e perëndive të tjera) por që zhvillohet brenda një sistemi proto-monoteist. Shtrirja e plotë e reformave të tij fetare nuk u shfaq deri në vitin e nëntë të sundimit të tij. Pasi shpalli Atenin të vetmin perëndi, ai ndaloi përdorimin e idhujve me përjashtim të diskut diellor me rreze. Ai e bëri gjithashtu të qartë që imazhi i Atenit vetëm përfaqësonte perëndinë, por që perëndia kaloi krijimin dhe kështu nuk mund të kuptohej dhe paraqitej plotësisht. Ky aspekt i besimit të tij pat një ngjashmeri të theksuar me fenë e Moisiut, që e nxit Frojdin të sugjerojë që Akhenaten ishte monoteisti i parë.

Shumë himne për Atenin u krijuan gjatë sundimit të Akhenatenit, me sa duket disa nga vet mbreti. Ato përshkruajnë mrekullitë e natyrës dhe e konsiderojnë Diellin si zotin absolut dhe universal të gjithçkaje. Në veçanti, Himni i Atenit (shënuar në varrin e Ay-t, vezirin e Akhenatenit i cili u bë faraon pas Tutankhamenit) u bë i famshëm saqë shumë studiues kanë sjellë prova që ai ngjan shumë me psalmin 104 i cili përshkruan mrekullitë e natyrës dhe ia atribuon fuqinë themelore Jehovait, perëndisë hebraike. Në të vërtetë ka njëfarë ngjashmërie në llojin e gjuhës dhe përmbajtjes, por ata që thonë se dy tektset janë të njëjtë e ekzagjerojnë ndoshta paksa.

Ateni adhurohej në dritë, sesa në muret e errët të tempujve, siç ndodhte tek zotat e vjetër. Ndonëse, jo i hapur për popullin, vetëm Akhenaten (dhe familja e tij) mund të lidheshin me perëndinë. Në himnin për Atenin, Akhenaten deklaron që “nuk ka asnjë që të njeh ty o shpëtimtar i birit tënd Akhenaten”. Mbase në mënyrë jo krejt të befasishme, gërmimet në Akhetaten (Armarna) kanë treguar që njerëzit e zakonshëm nuk e pranuan fenë e re por vazhdonin të adhuronin zotat e vjetër në mënyrë private.

Në adhurimin egjiptian, Horus ishte Dielli i mëngjesit, Ra ishte Dielli i mesditës dhe Osiris (perëndia e të vdekurve) ishte Dielli i perëndimit. Disa studiues i lidhin këto tre faza të Diellit me konceptin e krishterë të Trinisë (Gordon, f. 657).

Tutankhamun, i biri i faraonit Akhenaton (shkeputur nga filmi "Fati i nje faraoni"





Add comment to this page:
Your Name:
Your Email address:
Your message:
 
  POZICIONI AKTUAL PLANETAR

HËNA SONTE:




 
Facebook 'Like' Button  
   
Advertisement  
   
=> Do you also want a homepage for free? Then click here! <=