AstroN
 
ASTRO-MITOLOGJI
AstroN  
  Mirë se vini në ASTRO-MITOLOGJI
  Fakulteti i Studimeve Astrologjike
  Horoskopi në vargje
  Aforizma astrologjike
  ASTROLOGJIA
  HISTORIA E ASTROLOGJISË
  E ëma dhe e bija
  NDARJA E ZODIAKUT
  12 SHENJAT ZODIAKALE
  HOROSKOPI
  HARTA QIELLORE E LINDJES
  ASHENDENTI – SHENJA NË NGRITJE
  Bukuria fizike
  SHTËPITË ZODIAKALE
  FAZAT E HËNËS
  Dielli në astrologji dhe astronomi
  NDIKIMI I PLANETËVE
  Efemeridet dhe Retrogradët
  ASPEKTET PLANETARE
  Parashikimi i vitit 2019 sipas Jupiterit
  ASTRO-EROTIKA
  SINASTRIA
  VENUSI - AFRODITA
  Divorci dhe Tradhëtia
  TRANZITET PLANETARE
  REVOLUCIONI DIELLOR
  Mespikat
  ASTRO-MJEKËSIA
  Vdekja dhe aksidentet
  ASTROLOGJI TË TJERA
  ASTROLOGJIA INDIANE
  HOROSKOPI KINEZ
  ASTROLOGËT DHE KONTRIBUESIT
  Fjalor astrologjik
  KALENDARI
  Kalendari Pagan Helen
  DITËT E JAVËS
  Llogaritja e orës
  Festat pagane
  ASTRO-MITOLOGJI
  Apolloni - hyjnia e Diellit
  MITOLOGJIA GREKE
  ZEUSI - Mbreti i perëndive
  Mitologjia ilire
  Kokino - Observatori ilir
  Brigët dhe Frigjia
  PERËNDESHAT MITOLOGJIKE
  => Pandora
  => Perëndesha Athinë
  => Perëndesha Nike
  => Medusa
  => Sibela
  => Perëndesha Roma
  => Nëna Tokë (Mëmëdheu)
  Kurorat me gjethe
  Trëndafili dhe lulet
  Ulliri në kulturën e lashtë greke
  Simbolizmi i kalit
  Shqiponja dhe përkrenarja e Skëndërbeut
  Sirenat
  TEMPUJ DHE FALTORE
  Delfi - Orakulli më i famshëm
  Orfeu
  KUPTIMI I EMRAVE
  KULTI I DIELLIT
  Dita e Verës - festa e Diellit
  Syri që sheh gjithçka
  ASTRO-TEOLOGJIA
  Fjala "Amen"
  Shpirti
  NUMEROLOGJIA
  METODA TË NDRYSHME PARASHIKIMI
  Orakulli kinez
  Leximi i dorës - Kiromancia
  Domethënia e lemzës dhe oreve fikse
  Zaret e dashurisë
  Domethënia e ngjyrave
  GJUMI DHE ËNDRRAT
  KARRIERA DHE PROFESIONI
  Vendet dhe Udhëtimet
  HISTORI ANTIKE
  Shkrimet e para
  HISTORI GJUHE
  Libra astrologjikë
  Më kontaktoni
  Fito para online
AstroN
Nëna Tokë (Mëmëdheu)

KULTI I TOKËS (Mëmëdheut)

Adhurimi i perëndeshës apo nënës Tokë është një nga kultet më të vjetra të njerëzimit, veçanërisht në zonën e Ballkanit dhe të Mesdheut. Shqiptarët deri sot janë betuar “për qiell e për Tokë”, apo “për qiell e për dhe”, pra një betim i lashtë pagan që krishtërimi apo islami nuk arritën ta zhdukin, siç bënë në popujt e tjerë të Europës apo botës. Nëna Tokë, te shqiptarët, njihet ndryshe si Mëmëdheu, ku poetët tanë të hershëm i kanë thurur vargje. Kujtojmë këtu vargjet e Çajupit: “Mëmëdhe quhet Toka…”. Toka e Dheu janë sinonime të njëra-tjetrës. Fjala “Dhé” ka të njëjtën origjinë indo-europiane me fjalën Dea të italishtes, e cila ka kuptimin “perëndeshë”, duke nënkuptuar në zanafillë nënën Tokë. Mirëpo në gjuhën shqipe fjala “Dhé” ka marrë gjininë mashkullore atëherë kur paganizmi u zëvendësua nga krishtërimi dhe si rrjedhojë kemi dhe termin Atdheu (i formuar nga emrat at+dhe). Në greqishten klasike Nëna Tokë barazvlerësohet me Demetrën e cila si emër rrjedh nga fjalët indo-europiane De+meter (dheu nënë). Fjala “De” ruhet nga shqiptarët me kuptimin e dheut, ose nga italianët në kuptimin e perëndeshës, ndërsa “meter” është përdorur te grekët e lashtë nga ku rrjedh dhe emri latin "mater", ai italian “madre”, ai anglez “mother”, apo ai gjerman “mutter”. Në greqishten e sotme fjala meter (nënë) është transformuar në “mitera”. Pra kuptimi i emrit Demeter është ose “Nëna Tokë (Mëmëdhé)”, ose “perëndesha Tokë”. Nga termi “meter” rrjedh dhe fjala metropol (qyteti-nënë). Demetra në mitologjinë greke ishte një nga gratë e Zeusit (perëndisë së qiellit). Qielli dhe Toka ishin perënditë më të lashta të botës, prej të cilëve thuhej se lindi biri i tyre Dielli dhe gjithçka tjetër. Në të vërtetë Dielli duket sikur del nga Toka kur ngritet në agim, dhe përsëri ulet në prehrin e saj kur perëndon. Në zonën e Epirit të lashtë perëndesha Tokë njihej me emrin Dione, ndërsa në pjesët e tjera të Greqisë ajo njihej si Hera (bashkëshortja e fundit e Zeusit). Te Romakët ajo njihej si Juno, prej të cilës rrjedh dhe emri Junio/June (qershor). Në Dodonë, para se të vendosej aty kulti i Zeusit, adhurohej nëna Tokë, Diona. Prandaj emri Dodone vjen nga bashkimi i fjalëve De-Diona (perëndesha Dione), por që gjatë shekujve ka pësuar deformim si fjalë. 
Një formë tjetër e emrit të Tokës, në një nga dialektet e greqishtes arkaike, është Gaia, e cila në greqishten bizantine u shndërrua në Gea (Gjea) nga ku rrjedhin termat gjeologji, gjeografi (përshkrim i Tokës). Gaia ishte perëndesha e parë e mitologjisë greke sipas Hesiodit. Miti thotë se ajo fillimisht lindi qiellin (gr: Uranos) me të cilin u martua dhe krijoi titanët (perënditë primordiale). Gaia si simbol kishte gjarprin, një krijesë tokësore dhe nëntokësore, i cili njihet si simbol pjellorie, ashtu si toka. Thuhej se gjarpri është bir i tokës, ai shpesh qëndron brenda saj. Kujtojmë këtu Delfin, vendin ku fillimisht adhurohej nëna Tokë (Gaia) dhe që ruhej nga gjarpëri Piton (bir i Gaias), por që më pas u vra nga Apolloni i cili i zu vendin. Gjarpëri pra nuk ka pasur ndonjë kult të vetin, siç pretendohet, por ai përfaqësonte nënën Tokë, sikurse shqiponja përfaqësonte Zeusin. Gaia apo Toka barazvlerësohet shpesh me Rean, e cila sot njihet si nëna Natyrë.
 

Përgatiti N.Herceku (shtator 2018)






Add comment to this page:
Your Name:
Your Email address:
Your message:
 
  POZICIONI AKTUAL PLANETAR

HËNA SONTE:




 
Facebook 'Like' Button  
   
Advertisement  
   
=> Do you also want a homepage for free? Then click here! <=